Bodring mozaikasi virusi va unga qarshi samarali kurash usullari
Bodring mozaikasi virusi va unga qarshi samarali kurash usullari
Bodring mozaikasi virusi butun dunyo bo‘ylab keng tarqalgan bo‘lib, 300 dan ortiq o‘simlik turlarini zararlashi mumkin. U faqat bodringni emas, balki qovoq, qovun, pomidor, baqlajon hamda boshqa madaniy va begona o‘simlik turlarini ham zararlaydi.
Kasallik belgilari:
Kasallik alomatlari ayniqsa bodring ekinining 6–8 haftalik davrida yaqqol ko‘rinadi. Zararlangan yosh barglar pastga qarab bukiladi, o‘ziga xos tus oladi, shakli burishib qoladi, och yashil va sariq dog‘lar paydo bo‘lib, mozaikasimon ko‘rinish hosil qiladi. Natijada barglar o‘sishdan to‘xtaydi.
Poyadagi bo‘g‘in oralari qisqaradi, buning natijasida o‘simlik uch qismida mayda nuqtalar paydo bo‘ladi.
O‘simliklar zaiflashadi, o‘sishdan ortda qoladi, asta-sekin sarg‘ayadi va so‘lib boradi. Ekinlarda yon poyalar va urg‘ochi gullar soni kamayadi. Erta zararlangan yosh o‘simliklar qurib qoladi, kech zararlanganlarda esa vegetatsiya davri qisqaradi va gullar kamroq hosil bo‘ladi.
Zararlangan mevalar xunuk shaklga kiradi, sariq-yashil tus oladi, ularda so‘galga o‘xshash bo‘rtmalar paydo bo‘ladi va xloroz rivojlanadi.
Bodring mozaikasi virusi chidamsiz bo‘lib, quruq havoda tezda faolligini yo‘qotadi. Kasallangan o‘simlik shirasi ichida u 4 kungacha saqlanishi mumkin, 60–70°C haroratda esa 10 daqiqa ichida nobud bo‘ladi.
Virus o‘simlik qoldiqlari va urug‘larda saqlanmaydi. Kasallikning inkubatsion davri 10–15 kunni tashkil qiladi. Havo haroratining keskin o‘zgarishi va o‘simliklarning zich ekilishi kasallikni kuchaytiradi.
Bodring mozaikasi virusiga qarshi kurash choralari
Asosiy profilaktika choralari:
- bodring mozaikasi virusiga chidamli navlarni yaratish va tarqatish;
- bodringni virus bilan zararlanishga moyil bo‘lgan ekinlar, begona o‘tlar va ko‘p yillik gullardan uzoq joyga ekish;
- issiqxonalarda ham, dalalarda ham begona o‘tlarni muntazam yo‘qotish va dastlabki zararlangan o‘simliklarni olib tashlash.
Bodring mozaikasi virusidan to‘liq qutulish uchun virulitsidlar guruhiga mansub preparatlardan foydalanish zarur. Ular orasida eng samarali vositalardan biri “Laviron” virulitsididir.
Uni kasallikka qarshi 3 kun × 3 kun × 7 kun sxemasi bo‘yicha, 2 haftalik interval bilan 3 marta qo‘llash tavsiya etiladi.
Batafsil ma’lumotni bizning Telegram guruhimizda olishingiz mumkin.
