Kulrang chirish: bu nima va unga qarshi qanday kurashish kerak?

Kulrang chirish — bu o‘simliklarning keng turiga zarar yetkazadigan zamburug‘li kasallikdir. Bu kasallik ayniqsa yuqori namlik va yomon shamollatish sharoitida hosilga jiddiy zarar yetkazishi mumkin. Kulrang chirish zararlangan o‘simlik qismlarida kulrang qoplama paydo bo‘lishi va juda tez tarqalishi bilan tanilgan.

Kulrang chirishning sabablari va rivojlanish sharoitlari

Kulrang chirish deyarli hamma joyda uchraydigan Botrytis cinerea zamburug‘i tomonidan keltirib chiqariladi. Kasallik rivojlanishiga yordam beruvchi asosiy omillar:

1. Yuqori namlik: zamburug‘ sporalarining faol unib chiqishi 90% dan yuqori namlikda kuzatiladi.
2. Yomon shamollatish: havo almashinuvi yetarli bo‘lmasa, patogen rivojlanishi uchun qulay sharoit yaratiladi.
3. O‘simliklarning shikastlanishi: mexanik zararlar, hasharotlar chaqishi yoki o‘simliklardagi yoriqlar zamburug‘ning kirib borishini osonlashtiradi.
4. Mo‘tadil harorat: zamburug‘ rivojlanishi uchun eng qulay harorat +18 dan +23 °C gacha hisoblanadi.

Kasallik belgilari

Kulrang chirish barglar, poyalar, gullar, mevalar va hatto ildizlarga ham zarar yetkazishi mumkin. Asosiy belgilari:

• Dog‘lar: barglar va mevalarda qo‘ng‘ir yoki kulrang dog‘lar paydo bo‘ladi.
• Qoplama: kulrang, momiqsimon qoplama — kasallikning eng xos belgilaridan biridir.
• Chirish: o‘simlik to‘qimalari yumshaydi va parchalanadi.
• To‘kilish: zararlangan gullar va barglar ko‘pincha muddatidan oldin to‘kilib ketadi.

Xavf ostidagi o‘simliklar

Kulrang chirish juda ko‘p madaniy va manzarali o‘simliklarga zarar yetkazadi, jumladan:

• Uzum
• Qulupnay
• Pomidor
• Bodring
• Atirgul
• Qalampir

Kulrang chirishga qarshi kurash usullari

1. Profilaktika:

• O‘simliklar va tuproqni Trichoderma asosidagi preparatlar, masalan Plantastim, yoki Bacillus subtilis asosidagi preparat — Sporagin bilan ishlov bering.
• Havo namligini past darajada saqlang va yaxshi shamollatishni ta’minlang.
• Zararlangan yoki qurigan o‘simlik qismlarini olib tashlang.
• Kasallikka chidamli navlardan foydalaning.

2. Agrotexnik choralar:

• Tuproqning ortiqcha namlanishiga yo‘l qo‘ymang.
• Tuproqda patogen to‘planib qolmasligi uchun almashlab ekish qoidalariga amal qiling.
• O‘simliklarni muvozanatli oziqlantiring, ayniqsa to‘qimalarni mustahkamlovchi kaliy va fosfor yetarli bo‘lishiga e’tibor bering.

3. O‘simliklarni himoya qilish:

• Fungitsidlar va mikrobiologik fungitsidlar bilan ishlov berish, masalan Sporagin yoki Plantastim.

4. Xalqona vositalar:

• Soda eritmasi (1 litr suvga 1 osh qoshiq) profilaktika uchun ishlatilishi mumkin.
• Sarimsoq yoki piyoz damlamalari zamburug‘ faolligini bostirishga yordam beradi.

O‘z vaqtida kurashishning ahamiyati

Kulrang chirish qisqa vaqt ichida hosilning katta qismini nobud qilishi mumkin. Ushbu kasallikka qarshi kurashish kompleks yondashuvni talab qiladi: profilaktika, agrotexnik choralar va zarurat bo‘lganda himoya vositalarini qo‘llash. O‘simliklarni muntazam kuzatib borish va o‘z vaqtida chora ko‘rish yo‘qotishlarni kamaytirishga yordam beradi.

Batafsil ma’lumotni bizning Telegram kanalimizda o‘qing.